γιαγιά μελιντζάνες

Υπάρχουν συνταγές ευτυχίας;

Η Ψυχολόγος Χαρά Καραγιάννη γνωρίζει κάποιες. Γνωρίζει και πως ακριβώς πρέπει να μαγειρεύουμε τα εφόδια που μας προσφέρει η ζωή, προκειμένου να χορτάσουμε από ευτυχία.

γιαγιά μελιντζάνες

Σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες η διαδικασία επίτευξης στόχων, σχετίζεται με την ικανοποίηση του ατόμου από τη ζωή, η οποία με τη σειρά της σχετίζεται με υψηλότερα ποσοστά ντοπαμίνης στον οργανισμό. Η ορμόνη αυτή, όταν παράγεται εν αφθονία στον οργανισμό και όταν μάλιστα συνδυάζεται με την ωκυτοκίνη, αποτελεί έγκυρο δείκτη ευδαιμονίας.

Τί βοηθά όμως την έκκριση ντοπαμίνης;

Η διαρκής δημιουργία νέων στόχων συμβάλλει στη διαρκή ροή της ντοπαμίνης και στην αέναη κινητοποίηση του ατόμου.

Παράλληλα, η συναισθηματική και σωματική εγγύτητα μας κάνει να λάβουμε  αισθήματα αγάπης, εμπιστοσύνης, προσφοράς και ηρεμίας, ενισχύοντας την έκκριση ωκυτοκίνης στον οργανισμό μας. Ωστόσο, σημαντική παράμετρος στις σχέσεις οικειότητας είναι η ποιότητα. Η ποιότητα των σχέσεων είναι σημαντικότερη από την ποσότητα, καθώς μεγαλύτερη σημασία έχει το συναισθηματικό υπόβαθρο της σχέσης, από την ίδια τη σχέση.

Επιπλέον και συνδυαστικά, υπάρχουν και κάποιες αντικειμενικές (σχετικά) μεταβλητές, που λειτουργούν προς όφελος του ανθρώπου για τη σύσταση μιας ευτυχισμένης ζωής. Λειτουργούν ως εφόδια:

  • Η ευγνωμοσύνη που δημιουργεί ευνοϊκή βάση πάνω στην οποία οποιοσδήποτε άνθρωπος μπορεί να στηρίξει τους στόχους του.
  • Η ανθεκτικότητα, το να παραμένει κανείς πιστός στις επιθυμίες του, να κάνει συνειδητές επιλογές, να βρίσκει λύσεις και να μην αλλοιώνεται από εξωτερικές κρίσεις.
  • Η αγάπη και η αποδοχή που δίνουν ουσία σε ανούσιες φαινομενικά καταστάσεις. Σύμφωνα με τον Αϊνστάιν «ο άνθρωπος που αντιμετωπίζει τη ζωή του και τη ζωή των συνανθρώπων του χωρίς νόημα, δεν είναι μόνο δυστυχής, αλλά και σχεδόν ανάξιος να ζει».
  • Η ικανότητα αποδοχής του περιορισμένου ελέγχου που έχουμε σε ορισμένες καταστάσεις
  • Η προσαρμοστικότητα, καθώς ποτέ η ζωή δεν εξελίσσεται όπως ακριβώς τη σχεδιάσαμε.
  • Η κριτική σκέψη που λειτουργεί παράλληλα με την ικανότητα του ανθρώπου να βάζει προτεραιότητες και να δίνει προβάδισμα σε αυτό που θεωρεί «επείγον» τη δεδομένη χρονική στιγμή.

Σημαντικό εφόδιο, σημαντική συνταγή ευτυχίας, μπορούμε να πούμε πως είναι η υποκειμενική κρίση στην αξιολόγηση της υποκειμενικής ευτυχίας. Σύμφωνα με τον Ιταλό φιλόσοφο Τζιάκομο Λεοπάρντι  «ο άνθρωπος είναι τόσο δυστυχισμένος όσο ακριβώς φαντάζεται ότι είναι και αντίστοιχα, είναι και τόσο ευτυχισμένος». Ο τρόπος που βλέπει ένας άνθρωπος τον εαυτό του καθορίζει το βαθμό ευτυχίας που του επιτρέπει να βιώσει. Γι αυτό και τελικά, ο κάθε άνθρωπος στέκεται μόνος του στο δρόμο προς την ευτυχία…

Το U της ευτυχίας και ο βηματισμός προς αυτήν…

γερος μαγκουρα

Αν βασιστούμε στην επιστημονική άποψη πως «ευτυχία είναι η αρμονική συνύπαρξη σώματος και ψυχής», δηλαδή το να μην πονάμε στο σώμα και το να μην ταρασσόμαστε στην ψυχή, τότε ίσως να υπάρχει μια ηλικία κατά την οποία η ευτυχία να είναι πιο προσιτός στόχος. Έρευνες έχουν δείξει ότι η πορεία της ευτυχίας σχηματίζει στη διάρκεια της ζωής, μια καμπύλη σε σχήμα U. Αυτή η καμπύλη κορυφώνεται δυο φορές. Στα 23 έτη αρχικώς και τελικώς στα 69 έτη, τότε που το άτομο είθισται να συνταξιοδοτείται, οπότε και να αισθάνεται ελεύθερο.

Σύμφωνα με έναν από τους επικρατέστερους ορισμούς, ευτυχία είναι να συναισθάνεσαι τις ανάγκες σου, να πιστεύεις ότι μπορείς να τις εκπληρώσεις και η εκπλήρωσή τους να σε κάνει χαρούμενο. Ωστόσο, οι περισσότεροι άνθρωποι αδυνατούν να συναισθανθούν τις ανάγκες τους, διότι δε γνωρίζουν πώς να τις ικανοποιήσουν. Είναι όμως αυτή η πραγματική αιτία ή η δυσκολία στην ικανοποίηση, δεν έγκειται τόσο στον τρόπο εκπλήρωσης των αναγκών, όσο στην πραγματική πίστη στην επίτευξή τους;

Δεδομένου ότι η ευτυχία είναι ένα οικοδόμημα που κτίζεται διαδοχικά, θα μπορούσαμε να πούμε ότι διαμορφώνεται από βήματα.

1ο βήμα: η πίστη του ατόμου στην προσωπική του ευτυχία. Να μπορεί να πει δηλαδή, «αξίζω να είμαι ευτυχισμένος και θα είμαι».

2ο βήμα: η συνειδητοποίηση του τι αποτελεί προσωπική ευτυχία. Ο κάθε άνθρωπος καλείται ανά χρονικά διαστήματα να ορίσει και να επαναπροσδιορίσει τις επιθυμίες και τις ανάγκες του. Κάποιες, πιθανώς οι πιο σημαντικές, παραμένουν σταθερές π.χ. η ανάγκη για υγεία. Κάποιες άλλες μεταβάλλονται και σχετίζονται με την ετοιμότητα του ατόμου να πετύχει συγκεκριμένους στόχους π.χ. να εργαστεί, να βρει ερωτικό σύντροφο ή να δημιουργήσει οικογένεια.

3ο βήμα και συχνά το δυσκολότερο: η τόλμη του ατόμου στη διεκδίκηση των επιθυμιών του, η οποία είναι συνυφασμένη με τη δράση. Η τόλμη συνδέεται άρρηκτα με την πίστη της ευτυχίας σε τέτοιο βαθμό, ώστε όπως έχει και επιστημονικά ειπωθεί, «είτε πιστεύουμε ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε είτε όχι, και στις δυο περιπτώσεις να έχουμε δίκιο».

Ειδικώς η τόλμη, διαμορφώνεται σε ένα αρχικό στάδιο από την οικογένειά και σε ένα δεύτερο, από τον στενό κοινωνικό περίγυρο. Το παιδί βλέποντας τους γονείς του να πετυχαίνουν σημαντικά πράγματα για τους ίδιους και να εξελίσσονται, δημιουργεί την πεποίθηση ότι η ευτυχία δεν είναι δύσκολη, ενώ παράλληλα, βλέποντας τους γονείς του να αποτυγχάνουν «θριαμβευτικά», όμως να συνεχίζουν τον αγώνα τους, δημιουργούν μια ρεαλιστική εικόνα για την επιτυχία.

Παρ’ όλα αυτά η ευτυχία ως κατάσταση του νου, σίγουρα αποτελεί προσωπικό απόκτημα και βίωμα, ανεξαρτήτως συνθηκών που μάλιστα, δεν είναι πάντα του χεριού μας. Η ευτυχία κατ’ αυτή την άποψη είναι επιλογή σχετιζόμενη με την ικανότητα του ατόμου να αγαπά και να αποδέχεται τον εαυτό του στο παρόν. Αποδοχή του εαυτού με όλα του τα ελαττώματα. Αποδοχή της ανθρώπινης φύσης του, τελικά…

Κείμενο: Χαρά Καραγιάννη

Φωτογραφίες: Μίλτος Κουρμπόγλου

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

Αφήστε μας το σχόλιό σας

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

To neathalpi.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει τη διαδικτυακή εμπειρία σου. Εφόσον συνεχίσεις, συμφωνείς με τη χρήση των cookies από εμάς. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε τη σελίδα Πολιτική Απορρήτου.

OK