γιαγιά σκόρδα

Η Σοδειά της 3ης Ηλικίας

γιαγιά σκόρδα

Η Ψυχολόγος Χαρά Καραγιάννη αναλύει τη συναισθηματική σοδειά της 3ης Ηλικίας και πως αυτή δύναται να εξασφαλίσει χαρά…

Παρόλο που στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία γενικεύεται η προκατάληψη ότι ένας ηλικιωμένος είναι μάλλον δυστυχισμένος και βιώνει αρνητικές συναισθηματικές καταστάσεις αναμένοντας το αμετάκλητο του θανάτου, σύγχρονες έρευνες διαψεύδουν αυτή την «μονόφθαλμη» πεποίθηση, υποστηρίζοντας ότι ένας ηλικιωμένος μπορεί να είναι εξίσου καλά συναισθηματικά με έναν νεότερό του.

Σύμφωνα με έρευνες των «Charles» και «Mather & Carstensen» (2003, 2005) οι ηλικιωμένοι φαίνεται πως έχουν την τάση να αναγνωρίζουν, να ανακαλούν και να βιώνουν πιο πολλά θετικά παρά αρνητικά συναισθήματα, κάτι που δεν ισχύει για τους νέους.

Οι ηλικιωμένοι τείνουν να:

  • Επικεντρώνουν την προσοχή τους περισσότερο σε θετικά παρά σε αρνητικά χαρακτηριστικά προσώπων και καταστάσεων
  • Διαχειρίζονται το αρνητικό συναίσθημα πιο αποτελεσματικά από τους νέους
  • Ανακαλούν στην μνήμη τους περισσότερα θετικά από αρνητικά χαρακτηριστικά συναισθηματικών καταστάσεων

Οι νέοι τείνουν να:

  • Επικεντρώνουν την προσοχή τους εξίσου ή/και περισσότερο σε αρνητικά παρά σε θετικά χαρακτηριστικά
  • Διαχειρίζονται λιγότερο αποτελεσματικά από τους ηλικιωμένους το αρνητικό τους συναίσθημα
  • Ανακαλούν στην μνήμη τους εξίσου ή/και περισσότερα αρνητικά από θετικά χαρακτηριστικά

Το προβάδισμα της 3ης Ηλικίας

Οι ηλικιωμένοι παρουσιάζουν κάποια έκπτωση στις σύνθετες γνωστικές λειτουργίες του εγκεφάλου (πρόσφατη μνήμη, προσοχή, οπτικο-χωρική αντίληψη, ομιλία, ακοή, εκτελεστικές λειτουργίες). Η έκπτωση των λειτουργιών αυτών που κατά κύριο λόγο ακμάζουν στην νεανική και πρώιμη ενήλικη ζωή, καθιστά τους ηλικιωμένους ανεπαρκείς στο να διατηρήσουν μια πληροφορία στη μνήμη, να αντιληφθούν σωστά το χρόνο ή το χώρο, να μιλήσουν μεστά και με διαύγεια ή να διατηρήσουν οργανωμένο συλλογισμό. Παράλληλα όμως με την έκπτωση αυτή, οι ηλικιωμένοι παρουσιάζουν προβάδισμα ως προς τη συναισθηματική επεξεργασία των ερεθισμάτων, εμφανίζοντας συγκριτικά με τους νέους ανεπτυγμένη ικανότητα αντίληψης και επεξεργασίας των αναδυομένων συναισθημάτων τους.

Ένας ηλικιωμένος ίσως δυσκολεύεται να συγκρατήσει στη μνήμη του την ώρα που κοίταξε πριν λίγο στο ρολόι του. Ίσως και να μην μπορεί να αντιληφθεί από ποια είσοδο μπήκε στο πολυκατάστημα ή να μην μπορεί να περιγράψει με ολοκληρωμένο λόγο την εμπειρία που βίωσε την προηγούμενη εβδομάδα. Μπορεί όμως να διαχειριστεί καλύτερα τη στεναχώρια ή το θυμό του, όταν ο φίλος του ακυρώνει το ραντεβού που είχαν, επειδή του έτυχε κάτι και ξεπερνά γρηγορότερα το αίσθημα απογοήτευσης από την αποδοκιμασία του/της συντρόφου του…

Στους στόχους που θέτουν οι ηλικιωμένοι!

Τα άτομα 3ης ηλικίας τείνουν να βάζουν στόχους με συναισθηματική για τους ίδιους σημασία, καθώς αντιλαμβάνονται την αξία του συναισθήματος ως προς την ποιότητα της ζωής, την ίδια στιγμή που οι νέοι τείνουν να βάζουν στόχους που σχετίζονται με την απόκτηση γνώσης για το μέλλον τους, αφού ως προτεραιότητα έχουν την προετοιμασία και «οχύρωση» απέναντι στις προκλήσεις της ζωής. Έτσι, ο νέος κυνηγά τις σπουδές και την απόκτηση πρακτικών γνώσεων για την εργασία του, ενώ ο ηλικιωμένος επιδιώκει τη δημιουργία υγιών και ποιοτικών σχέσεων με τα μέλη της οικογένειάς του.

Οι ηλικιωμένοι έχουν την τάση να εκμεταλλεύονται πληροφορίες προκειμένου να δώσουν θετική, παρά αρνητική έκβαση στη συναισθηματική επεξεργασία των ερεθισμάτων τους. Ένας άνθρωπος που βρίσκεται στη δύση της ζωής του βιώνοντας μια χρόνια έκθεση σε συναισθηματικά ερεθίσματα, καθίσταται σαφώς αποτελεσματικότερος στην επεξεργασία και διαχείρισή τους, αφού έχει αποκτήσει σωστότερα πρότυπα ρύθμισης του συναισθήματός του και επανεκτιμά αποτελεσματικότερα διάφορες συναισθηματικές καταστάσεις.

Ο ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΣ

  • μπορεί να εξετάζει τα αίτια μιας διαφωνίας από πολλές διαφορετικές οπτικές
  • αποστασιοποιείται περισσότερο από το συναίσθημά του, κάτι που τον οδηγεί σε καλύτερη και ευκολότερη επανεξέταση της συναισθηματικής του κατάστασης
  • δεν διακατέχεται πια από τον «πλεονάζοντα» εγωκεντρισμό της νεανικής ηλικίας.

Ο ΝΕΟΣ

  • έχει την τάση να χρησιμοποιεί λιγότερο αποτελεσματικές μεθόδους ρύθμισης του συναισθήματος, όπως η επαναλαμβανόμενη κυκλική σκέψη, ο «μυρικασμός»
  • έχει την τάση να περιορίζει την έκφραση του συναισθήματος
  • έχει φτωχή εμπειρία, οπότε σε πιθανές διαφωνίες εμμένει σε μία συγκεκριμένη και μονοδιάστατη πεποίθηση
  • συχνά αδυνατεί να εκφράσει ή να επικοινωνήσει την οποιαδήποτε πεποίθησή του.

Εν τέλει, η ένταση του συναισθήματος μπορεί να είναι προνόμιο της νεανικότητας, η ποιότητά του όμως, είναι προνόμιο της 3ης Ηλικίας…

Kείμενο: Χαρά Καραγιάννη
Φωτογραφία: © Μίλτος Κουρμπόγλου

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

Αφήστε μας το σχόλιό σας

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

To neathalpi.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει τη διαδικτυακή εμπειρία σου. Εφόσον συνεχίσεις, συμφωνείς με τη χρήση των cookies από εμάς. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε τη σελίδα Πολιτική Απορρήτου.

OK