6 σχέδια ζητούν ερμηνεία

Έξι σχέδια ζητούν ερμηνεία by Κωνσταντίνα Τασσοπούλου

Ένα λευκό χαρτί, ένα πινέλο, μία παλέτα με νερομπογιές και ένα αίτημα. Τα έβαλα μπροστά τους και τους είπα:  ζωγραφίστε ό,τι θέλετε, ό,τι σας έρθει. Θέμα «ελεύθερο». Αν οι ζωγράφοι ήτανε παιδιά, θα μπορούσα ίσως να παρατηρήσω μέσα από τα έργα τους τη θέση της μαμάς ή την απόσταση του μπαμπά. Θα μπορούσα ίσως να προσδιορίσω το μέγεθος της οικογένειας ή τη διάσταση του «εγώ». Τώρα; Πώς ερμηνεύονται έξι άτιτλα, αλλοπρόσαλλα, ελεύθερου θέματος έργα, που έχουν δημιουργηθεί από ηλικιωμένους πάσχοντες από άνοια;

Κάνω κάτι σκέψεις βλέποντάς τα, αλλά προτιμώ να απευθυνθώ στην ειδικό. Στην Ψυχολόγο Χαρά Καραγιάννη και στην επιστημονική της ματιά. Επισημαίνω ότι εκείνη δεν γνωρίζει τους δημιουργούς των έργων, οπότε τα παρατηρεί ανεπηρέαστη.

Χαρά Καραγιάννη θα ήθελες να μας διαφωτίσεις;

Χ.Κ. Πριν ξεκινήσουμε την ερμηνεία των σκίτσων, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι, ένα άτομο που δυσκολεύεται μέσω της παραγωγής λόγου να εξωτερικεύσει την σκέψη του, βρίσκει μέσω της ζωγραφικής έναν αποτελεσματικό τρόπο να μας μιλήσει. Αυτή η ικανότητα βέβαια, ως προς την αποτελεσματικότητά της, χαρακτηρίζει όλους τους ανθρώπους και δεν περιορίζεται σε κάποιο συγκεκριμένο ηλικιακό στάδιο. Κάθε άτομο, ασυνείδητα, όταν ζωγραφίζει μας προσφέρει μια εικόνα του εαυτού του και αυτό αποτελεί από μόνο του έναν θεραπευτικό μηχανισμό συναισθηματικής έκφρασης.

Πατήστε πάνω σε κάθε σχέδιο, για να δείτε την ερμηνεία

ΕΡΓΟ Α

ΕΡΓΟ Α:

Φούξια τελείες οριζόντια τοποθετημένες σε δύο παράλληλες μεταξύ τους γραμμές που διατρέχουν όλη την κάτω επιφάνεια του χαρτιού.

Το φούξια χρώμα, όπως και το ροζ, σχετίζονται έντονα με το στοιχείο της θηλυκότητας. Επίσης, όσο τείνουμε προς το ροζ ισχυροποιείται το στοιχείο της αθωότητας και τρυφερότητας, ενώ άτομα που προτιμούν το φούξια, τείνουν να είναι φιλόδοξα, να έχουν καλύτερη αυτογνωσία και καλή συναισθηματική διαχείριση.

Η διαδικασία της στερεοτυπικής επανάληψης της ίδιας τελείας σε όλη την κάτω έκταση του χαρτιού αποτελεί σημάδι άμυνας και γνωστικής- νοητικής - έκπτωσης, κάτι που μας παραπέμπει στο στάδιο του μουντζουρώματος το οποίο χαρακτηρίζει ένα παιδί 2-4 ετών, πριν δηλαδή ολοκληρωθεί η γνωστική του ανάπτυξη.

Το μέγεθος των τελειών είναι φυσιολογικό (ούτε πολύ μεγάλες ούτε πολύ μικρές). Γενικώς, τα πολύ μεγάλα ή πολύ μικρά σκίτσα σχετίζονται με κάποιου είδους συναισθηματικό πρόβλημα.

Στο έργο υπάρχει συμμετρία που αποτελεί θετική ένδειξη εσωτερικής ισορροπίας. Όμως, η εστίαση της ζωγραφιάς στο κάτω μέρος της σελίδας είναι σημάδι ανασφάλειας και ανεπάρκειας, ενώ θα μπορούσε να αποτελέσει ακόμα και σημάδι νεύρωσης, φαινόμενο συχνό σε άτομα της 3ης ηλικίας.

ΕΡΓΟ Β

ΕΡΓΟ Β:

Άστατα τοποθετημένες πινελιές που πιθανότατα προσπαθούν να αποδώσουν λεκτικά κάποια εσωτερική σκέψη. Πιθανή προσπάθεια συγγραφής κάποιων γραμμάτων της ΑΒ, η οποία όμως ανακόπτεται από μουτζούρες που σαν «παράσιτα» παρεμβαίνουν στη γνωστική επεξεργασία. Η παρουσία των συμβόλων- γραμμάτων - παραπέμπει στο προσχηματικό στάδιο  που χαρακτηρίζει παιδιά ηλικίας 4- 5 ετών και έπεται ηλικιακά και νοητικά του σταδίου μουτζουρώματος (βλέπε σχέδιο Α). 

Υπάρχει μια μορφοποιημένη έκφραση, καθώς το άτομο μέσα από σύμβολα προσπαθεί να επικοινωνήσει την εσωτερική του σκέψη. Η ζωγραφιά είναι τοποθετημένη στο κέντρο του χαρτιού, κάτι που παραπέμπει σε φυσιολογικό και ασφαλές άτομο.

Το μπλε χρώμα παραπέμπει σε αισθήματα όπως ψυχραιμία, ονειροπόληση, λογική, νοσταλγία και ανάπαυση, ενώ το μέγεθος των συμβόλων είναι σχετικά μεγάλο, γεγονός το οποίο ίσως και να παραπέμπει σε κάποιο ήπιο συναισθηματικό πρόβλημα.

Η ασυμμετρία του έργου, μπορεί να συνδεθεί με συμπεριφορές επιθετικότητας και προβλήματα προσαρμογής.

ΕΡΓΟ Γ

ΕΡΓΟ Γ:

Οριζόντια τοποθέτηση κίτρινου χρώματος, προσανατολισμένου προς τα δεξιά, στο πάνω μέρος του χαρτιού. Η επιλογή του κίτρινου χρώματος υποδηλώνει ένα άτομο που χαρακτηρίζεται από ενεργητικότητα, κοινωνικότητα, περιέργεια, πρόοδο, αλλά και προσαρμοστικότητα

Η ενιαία μάζα κίτρινου χρώματος χωρίς κάποια απόδοση μορφής παραπέμπει σε ένα φτωχό καλλιτεχνικό ηλικιακό στάδιο (στάδιο μουτζουρώματος) που τα παιδιά διανύουν στην ηλικία των 2-4ετών).

Η τοποθέτηση του έργου στο πάνω μέρος της σελίδας εκφράζει ένα φιλόδοξο άτομο με υψηλή τάση επίτευξης.

ΕΡΓΟ Δ

ΕΡΓΟ Δ:

Καφέ μουτζούρες κυκλικής κυρίως μορφής στη δεξιά πλευρά του χαρτιού, με μονόπλευρη κατεύθυνση.

Η επιλογή του καφέ χρώματος σχετίζεται με τα αισθήματα της σταθερότητας, της αφοσίωσης και της ρουτίνας.

Η  τοποθέτηση της ζωγραφιάς στην δεξιά πλευρά του χαρτιού παραπέμπει σε μια έντονη τάση λογικοποίησης και διανοητικοποίησης της εσωτερικής σκέψης, αλλά και της συναισθηματικής κατάστασης που τελικώς όμως, «φρενάρονται».

Η ολική κάλυψη της δεξιάς πλευράς υποδηλώνει πιθανώς κάποια συναισθηματική αστάθεια, λόγω και του δυσανάλογα ευμεγέθους σχήματος, ενώ η ανάγκη απόδοσης πολλών διάσπαρτων λεπτομερειών, όπως και η έλλειψη συμμετρίας, αποκαλύπτουν μια αποδιοργάνωση της προσωπικότητας.

ΕΡΓΟ Ε

ΕΡΓΟ Ε:

Απουσία μορφοποιημένων εικόνων και άστατες κυκλικές κινήσεις – το πρότερο στάδιο προσπάθειας δημιουργίας της ανθρώπινης μορφής (κύκλος => κεφάλι). Τα ανωτέρω στοιχεία παραπέμπουν σε ένα προσχηματικό στάδιο ανάπτυξης του παιδικού ιχνογραφήματος (ηλικία 3-4 ετών).

Ως προς τα χρώματα: το λαχανί συνδέεται με την ελπίδα, τη γαλήνη και την ισορροπία, το κίτρινο με το δυναμισμό, τη διαίσθηση και την εξωστρέφεια, ενώ η «απόπειρα» του κόκκινου συνδέεται με στοιχεία δυναμισμού και εκκεντρικότητας. Δεδομένου ότι κάθε κύκλος ίσως αποτελεί προπαρασκευαστικό στάδιο μιας ανθρώπινης φιγούρας, ο μεγαλύτερος κίτρινος κύκλος ίσως να υποδηλώνει τη διάκριση ενός ατόμου στη ζωή, σε σχέση με τους μικρότερους πράσινους κύκλους.

Σε γενικές γραμμές, το μέγεθος των κύκλων δείχνει σχετικά μεγάλο, κάτι που μπορεί και να αποτελεί σημάδι εξωστρέφειας ή επιθετικότητας. Τέλος, η τοποθέτηση του σκίτσου στο κάτω μέρος της σελίδας σχετίζεται με αισθήματα κατωτερότητας.

ΕΡΓΟ Ζ

ΕΡΓΟ Ζ:

Μεγάλες, κάθετες και παράλληλες μεταξύ τους γραμμές, οι οποίες καλύπτουν όλη την πάνω επιφάνεια του χαρτιού, κάτι που μπορεί να υποδηλώνει αισιοδοξία ή και πλούσια φαντασία και εξωστρέφεια. Υπάρχει μια μορφή οργάνωσης στο σκίτσο και δεν είναι άστατα δοσμένο. Δεν υπάρχουν μουτζούρες - στοιχεία που θα συνδέονταν πιθανώς με ανεβασμένα επίπεδα άγχους.

Το σκίτσο μας παραπέμπει σε ένα προσχηματικό στάδιο ανάπτυξης.

Το λαχανί χρώμα σχετίζεται με την ελπίδα και την διαίσθηση, οπότε πιθανότατα το άτομο να έχει χαρακτήρα ήρεμο, κοινωνικό και οργανωτικό.

Συμπέρασμα

Η αλήθεια είναι πως δεν μπορούμε να εξάγουμε ασφαλή συμπεράσματα από την παρατήρηση ενός και μόνου σκίτσου, όμως ένα σίγουρο συμπέρασμα που βγαίνει παρατηρώντας το σύνολο των έργων είναι αυτό που έχει να κάνει με τον Κύκλο της Ζωής. Τα ανοϊκά άτομα επιστρέφουν σε μια πρώιμη μορφή νοητικής ανάπτυξης και εκτελεστικής λειτουργίας…

Χαρά Καραγιάννη, Ψυχολόγος

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

Αφήστε μας το σχόλιό σας

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

To neathalpi.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει τη διαδικτυακή εμπειρία σου. Εφόσον συνεχίσεις, συμφωνείς με τη χρήση των cookies από εμάς. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε τη σελίδα Πολιτική Απορρήτου.

OK